ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲା କହୁଥିଲେ….
ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିନାଶ ହିଁ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ପତନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ

• ୧୪ଟି ସରକାରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାହାନ୍ତି ସ୍ଥାୟୀ କୁଳପତି
• ରାଜ୍ୟରେ ଅଛି ୧୭ଟି ସରକାରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
• ମଞ୍ଜୁରୀପ୍ରାପ୍ତ ଅଧ୍ୟାପକ ପଦ ୨୦୭୯
• ୧୪୩୪ ଅଧ୍ୟାପକ ପଦ ଖାଲି
• ଅର୍ଥାତ ୬୯% ପଦ ଖାଲି ପଡ଼ିଛି
• ମଞ୍ଜୁରୀପ୍ରାପ୍ତ ଅଣଶିକ୍ଷକ ପଦ ୨୯୪୦
• ୨୧୭୧ ଅଣଶିକ୍ଷକ ପଦ ଖାଲି
  କିନ୍ତୁ ବଜେଟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଘୋଷଣା କରୁଛନ୍ତି, ରାଜ୍ୟରେ ଖୋଲିବ ଆଉ 4ଟି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (ଜଗତସିଂହପୁର, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, ଭଦ୍ରକ, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା)

ନାହାଁନ୍ତି ସ୍ଥାୟୀ କୁଳପତି

1. ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
2. ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
3. ଖଲ୍ଲିକୋଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
4. ମା‘ ମାଣିକେଶ୍ୱରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
5. ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ
6. ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
7. ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
8. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
9. ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
10. ରମାଦେବୀ ମହିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
11. ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
12. ବିକ୍ରମ ଦେବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
13. ଧରଣୀଧର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
14. ଫକିର ମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

• ସର୍ବ ପୁରାତନ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ମିଳୁନି ସ୍ଥାୟୀ କୁଳପତି
• ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜିଲ୍ଲା କେନ୍ଦୁଝରର ଧରଣୀଧର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାହାଁନ୍ତି କୁଳପତି
• କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କର ଲୋକସଭା କ୍ଷେତ୍ର– ସମ୍ବଲପୁର ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାହାଁନ୍ତି କୁଳପତି
• ବିନା କୁଳପତିରେ ରାଜ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ-ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
• ବିନା କୁଳପତିରେ ରାଜ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

ସ୍ଥାୟୀ କୁଳପତି

1-ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
2-ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ମୁକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାୟ (Odisha State Open University)
3-ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ

1. ୨୦୨୫ ଏପ୍ରିଲ ୧୪ରୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଇନରେ ସଂଶୋଧନ
2. ନୂଆ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶା ଲୋକସେବା ଆୟୋଗ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ମନୋନୟନ କରି ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ଧାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ଭିତରେ ମନୋନୟନ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି
3. କୁଳପତି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ୨୦୨୫ ଜୁନରୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କ୍ରମେ ସାକ୍ଷାତକାର
4. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂଚୀକୁ ମିଳୁନି ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ
   ରାଜ୍ୟ ମନୋନୟନ ବୋର୍ଡ ଅନଲାଇନ ଆବେଦନ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି
   ୪୩୪ଟି ଜୁନିୟର ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ପଦ ପୂରଣ କରିବ ରାଜ୍ୟ ମନୋନୟନ
   ଓଡ଼ିଶାରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସଙ୍କଟ

• କୁଳପତି ନିଯୁକ୍ତିରେ ବିଳମ୍ବ: ରାଜ୍ୟର ୧୪ଟି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ କୁଳପତି ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗତ ବର୍ଷଠାରୁ ଅତି ମନ୍ଥର ଗତିରେ ଚାଲିଛି, ଯାହା ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।
• ଅଧ୍ୟାପକ ପଦ ଖାଲି: ନିୟମିତ କୁଳପତି ନଥିବା ହେତୁ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୪୩୪ ଅଧ୍ୟାପକ ପଦ ଖାଲି ପଡ଼ିଛି।
• ୨୦୨୦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନିୟମ ସଂଶୋଧନ: ପୂର୍ବ ସରକାରଙ୍କ ସମୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆଣିବା ପାଇଁ ଚୟନ କ୍ଷମତା କୁଳପତିଙ୍କ ହାତରୁ ନେଇ OPSC (ଓଡ଼ିଶା ଲୋକସେବା ଆୟୋଗ)କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
• ଆଇନଗତ ବିବାଦ: ଏହି ସଂଶୋଧିତ ଆଇନକୁ କିଛି ଗୋଷ୍ଠୀ ବିରୋଧ କରି ପ୍ରଥମେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାଫଳରେ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ରହିତାଦେଶ (Stay order) ଜାରି ହୋଇଥିଲା।
• ବିଭାଗୀୟ ଉଦାସୀନତା: ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗର ଅବହେଳା ଯୋଗୁଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ରହିତାଦେଶ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଗଲା ନାହିଁ, ଯାହା ଫଳରେ ୨୦୨୨ରୁ ୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଯୁକ୍ତି ବନ୍ଦ ରହିଲା।
• ୨୦୨୫ର ନୂତନ ସଂଶୋଧନ: ନୂତନ ସରକାର ଆସିବା ପରେ ୨୦୨୦ର ଆଇନକୁ ବାତିଲ କରି ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସଂଶୋଧିତ ଅଧିନିୟମ ୨୦୨୫ ପ୍ରଣୟନ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ନିଯୁକ୍ତି କ୍ଷମତା ପୁଣିଥରେ କୁଳପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା।
• ପ୍ରଶାସନିକ ଜଟିଳତା: ପୂର୍ବରୁ ଏକାଧିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଚୟନ କମିଟିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ପ୍ରତିଟି ପାଇଁ ଅଲଗା କମିଟି ଗଠନ ହେଉଥିବାରୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧିକ ସମୟ ସାପେକ୍ଷ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
• ଶିକ୍ଷାଦାନରେ ବାଧା: ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗ (ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ, ଗଣିତ) ମାତ୍ର ଜଣେ ଲେଖାଏଁ ଅଧ୍ୟାପକରେ ଚାଲିଛି। ଠିକା ଅଧ୍ୟାପକଙ୍କ ଭରସାରେ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଞ୍ଚି ରହିଛି।
• ବୌଦ୍ଧିକ ପୁଞ୍ଜିର ଅଭାବ: ସରକାର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଟ୍ଟାଳିକା ପାଇଁ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିବା ବେଳେ ‘ବୌଦ୍ଧିକ ପୁଞ୍ଜି‘ ବା ଅଧ୍ୟାପକ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନାହାନ୍ତି।
• ଦୂରଗାମୀ କୁପ୍ରଭାବ: ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଓଡ଼ିଶାର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପଛୁଆ କରିଦେବ। ନେଲସନ ମଣ୍ଡେଲାଙ୍କ ଉକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିନାଶ ହିଁ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରର ପତନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।